قريب ، در قرآن و حديث برگرفته‌هاى مادّه " قرب " ، پنج بار در قرآن كريم به خداوند ، نسبت داده شده است . صفت " قريب " با صفت " مُجيب " ، يك بار و با صفت " سميع " ، يك بار و به تنهايى نيز يك بار به كار رفته است و هر يك از يارى خدا و رحمت خدا نيز يك بار " قريب " شمرده شده‌اند . قرآن و احاديث ، بر نزديك بودن خدا به موجودات جهان ، بويژه انسان ، تأكيد كرده‌اند . حتّى خداى سبحان درباره انسان مىفرمايد : " و ما از رگ گردن به او نزديك‌تريم " . احاديث ، قريب بودن خدا را متفاوت با قريب بودن ديگر موجودات دانسته‌اند و لوازم نزديك بودن آفريده‌ها نسبت به همديگر را از خداوند ، نفى كرده‌اند . بر اين پايه ، در حالى كه نزديك بودن آفريده‌ها نسبت به هم با دور بودن و يا بالاتر بودن يكى از ديگرى سازگار نيست ، و نيز لازمه نزديك بودن آفريده‌ها به هم ، چسبيدن و در هم آميختن است ، نزديكى خدا در عين دورى او ، همراه با بالاتر بودن او و بدون چسبيدن و در هم آميختن و نزديك شدن به آفريده‌هسات . نكته مهم درباره صفت " قريب " ، آن است كه نزديك بودن ، دو گونه است : 1 . تكوينى . از اين جهت ، نزديك بودن خدا نسبت به موجودات مختلف ، متفاوت نيست و خدا به يك اندازه به آنها نزديك است . در احاديث آمده است : " نسبتش به همه چيز ، يكسان است . پس چيزى به او نزديك‌تر از چيز ديگرى نيست " .